Trước Khi Quý Vị Đi Kiện - Chi Tiết cho Nguyên Đơn

Những điều cần suy nghĩ trước khi quý vị đi kiện:

Nếu quý vị bị thiệt hại, quý vị có quyền đi kiện. Nhưng, có những điều quý vị phải biết trước khi quý vị đi kiện, như:

Đi kiện Ai,
Họ Ở Đâu,
Quý vị cần phải làm Điều Gì trước khi quý vị kiện họ,
Quý vị nên kiện họ Ở Đâu, và
Quý vị Có nên kiện họ Không.

Đây là những câu hỏi khó trả lời, ngay cả tron một vụ dễ dàng như trượt chân té ngã trong một cửa tiệm. Thí dụ, nếu quý vị trượt chân trên sàn nhà trong một siêu thị, quý vị phải tìm hiểu xem cửa tiệm đó thuộc về một công ty nhiều tiệm hay chỉ có một cửa tiệm, quý vị có lỗi một phần hay lỗi hoàn toàn khi té không, v.v...

Trong một vụ kiện phức tạp, thí dụ như cũng là một vụ trượt chân té ngã trên đất quận hạt làm chủ, nhưng có một cơ quan chính phủ thuê, thì quý vị phải tìm hiểu xem ai là người chịu trách nhiệm về miếng đất trơn trượt đó, và tuân hành luật lệ để kiện chính phủ.

Nếu quý vị kiện một cơ quan chính phủ, quý vị phải tuân hành luật lệ về giấy báo. Đây là một cách văn vẻ để nói là trước khi quý vị kiện một cơ quan chính phủ, quý vị phải điền các giấy tờ để nói rằng quý vị sẽ kiện họ. Có thời hạn để gửi giấy báo.

Sau khi quý vị nộp giấy báo của mình cho tòa, quý vị không có nhiều thời gian để nộp hồ sơ vụ kiện. Các giới hạn về kiện tụng này nhằm bảo vệ các bệnh viện và các thương nghiệp khác.

Nếu quý vị không tuân hành các điều lệ này, hãy chuẩn bị sẵn sàng để tranh đấu. Nếu quý vị không làm các việc đúng thời gian, quý vị có thể bị mất quyền kiện tụng. Quý vị có thể làm hỏng vụ kiện của mình.

Càng quan trọng hơn nữa là các giới hạn về thời gian gọi là "đạo luật về các giới hạn." Các đạo luật này, hay luật lệ, cho biết khi nào quý vị có thể nộp hồ sơ vụ kiện của mình. Nếu quý vị không nộp hồ sơ đúng thời gian, quý vị tự động bị thua kiện.

Thí dụ, nếu quý vị bị đụng xe, quý vị có 2 năm để nộp hồ sơ kiện tụng. Điều này có thể không đúng cho trường hợp của quý vị. Quý vị phải tự mình kiểm tra giới hạn về thời gian. Nhưng nói chung thì như vậy.
Dù quý vị chỉ đợi một ngày sau giới hạn về thời gian, tòa sẽ không cho quý vị kiện, ngoại trừ trong các trường hợp hết sức đặc biệt.

Điều này có nghĩa là ngay cả khi quý vị có một vụ kiện hợp lý, quý vị vẫn thua bởi vì quý vị đã không nộp hồ sơ đúng hạn. Người bị quý vị kiện có thể phản đối quý vị bất cứ lúc nào. Họ có thể khiếu nại và thắng kiện. Chuyện này xảy ra bởi vì đạo luật về các giới hạn định rằng tòa có được xử và quyết định vụ kiện đó hay không. Nếu quý vị đợi quá lâu, quý vị lấy đi quyền lực pháp lý cho phép Tòa được xử vụ kiện của quý vị.

đầu trang ↑

Trát Gọi Hầu Tòa và Đơn Khởi Kiện là gì?

Một vụ kiện dân sự tổng quát bắt đầu khi nguyên đơn nộp 2 mẫu đơn. Trát gọi hầu tòa là một giấy báo cho biết có một vụ kiện. Đơn khởi kiện là mẫu đơn cho biết người đó bị thiệt hại như thế nào, ai gây thiệt hại cho họ và đòi bao nhiêu tiền bồi thường.

Tôi nộp hồ sơ vụ kiện ở đâu?

Có nhiều điều để suy nghĩ khi quý vị quyết định nộp đơn khởi kiện của mình ở đâu. Thí dụ:

Quyền lực pháp lý:
Quyền lực pháp lý có thể có nhiều hơn một ý nghĩa. Tòa phải có “quyền lực pháp lý” đối với bị đơn. Điều này có nghĩa là tòa có quyền xử và quyết định vụ kiện đối với người quý vị đang kiện.

Nói chung, quý vị phải nộp hồ sơ kiện ở nơi xảy ra thương tích, hoặc nơi hợp đồng đáng lẽ phải được thực hiện, hoặc nơi bị đơn cư ngụ. Có thể có các tiêu chuẩn khác. Tìm trong Bộ Luật Thủ Tục Dân Sự California.

Sau đó, Tòa cũng phải có quyền lực pháp lý đối với số tiền quý vị muốn bao nhiêu. Quý vị phải nộp hồ sơ kiện của mình vào đúng tòa:

Nơi xử án:
Quyền lực pháp lý cho quý vị biết phải nộp hồ sơ kiện ở Tiểu Bang nào và Tòa Án nào. Nơi Xử Án là Quận Hạt mà quý vị nộp hồ sơ vụ kiện. Thông thường, đây là Quận Hạt mà bị đơn cư ngụ hoặc nơi xảy ra thương tích. Nhưng, đôi khi quý vị có thể thay đổi Nơi Xử Án. Xem Luật Lệ và Đề Nghị.
Các địa điểm/giờ giấc/bản đồ của Tòa:
Xem danh sách các tòa án trên Website của tòa. Bấm vào từng tòa một để xem giờ làm việc và bản đồ.
Nộp hồ sơ bằng fax:
Muốn nộp giấy tờ của quý vị bằng fax, bấm số đường dây fax Thanh Toán Chính Thức:
1-800-487-4567
Các vụ kiện Không Giới Hạn Quyền Lực Pháp Lý:
Nếu quý vị có một vụ kiện trị giá hơn $25,000, quý vị có một vụ kiện không giới hạn quyền lực pháp lý. Đối với các vụ kiện này, quý vị phải đưa cho Lục Sự Tòa:
- Đơn Khởi Kiện, hoặc thỉnh nguyện thư,
- Một Civil Case Cover Sheet (Tờ Bìa Hồ Sơ Dân Sự),
- Lệ phí nộp hồ sơ (bấm vào đây để xem Các Lệ Phí Nộp Hồ Sơ Dân Sự), và
- Bản chính Trát Gọi Hầu Tòa.

đầu trang ↑

Lục Sự Tòa sẽ đóng dấu chứng nhận Đơn Khởi Kiện, Tờ Bìa và Trát Gọi Hầu Tòa, và trả lại cho quý vị cùng với mẫu giấy gọi là “Giấy Báo Vụ Kiện Dân Sự”. Giấy này cho biết ngày giờ phiên Tòa đầu tiên của quý vị, và vụ kiện của quý vị được Ban nào và Thẩm Phán nào phụ trách.

Quý vị cũng sẽ nhận được Bản Chi Tiết ADR và biên nhận cho lệ phí nộp hồ sơ của quý vị. Nếu quý vị nộp hồ sơ vụ kiện của mình trên giấy gọi là giấy pháp lý thay vì một mẫu đơn khởi kiện, giấy tờ của quý vị phải theo đúng Drawing of a woman standing at a counter Điều Lệ Tòa 2.100-2.119.

Các vụ kiện Giới Hạn Quyền Lực Pháp Lý:
Nếu vụ kiện của quý vị trị giá hơn $10,000 nhưng ít hơn $25,000, quý vị có một vụ kiện giới hạn quyền lực pháp lý. Quý vị phải nộp cùng các mẫu đơn như các vụ kiện Không Giới Hạn quyền lực pháp lý. Và, giấy tờ của quý vị phải được đánh số ở mỗi cuối trang. Trang đầu tiên phải ghi, "đòi hơn $10,000.00" hoặc "đòi không hơn $10,000.00". Trang đầu tiên cũng phải ghi "Vụ Kiện Dân Sự Giới Hạn".
Civil Case Cover Sheet (Tờ Bìa Hồ Sơ Dân Sự):
Quý vị phải nộp một Tờ Bìa Hồ Sơ Dân Sự cho mỗi vụ kiện. Đây là mẫu đơn quý vị đặt ở trên tất cả các giấy tờ của mình. Mã số của mẫu này là CM-010. Bấm vào đây để tải mẫu này xuống, hoặc chụp một bản sao tại Thư Viện Luật. Mẫu này ở trong tập bìa cứng Các Mẫu Đơn của Hội Đồng Pháp Lý.
Các lệ phí & miễn lệ phí:
Tòa phải tính tiền khi quý vị nộp giấy tờ. Việc này giúp họ trang trải chi phí điều hành tòa. Quý vị trả bao nhiêu tùy thuộc vào giấy tờ quý vị nộp. Bấm vào đây để xem danh sách các lệ phí nộp hồ sơ cho tòa dân sự. Nếu quý vị hội đủ điều kiện, quý vị có thể xin tòa miễn lệ phí. Điều này có nghĩa là quý vị sẽ không phải trả tiền để nộp hồ sơ. Xem Điều Lệ Tòa Án California 3.50-3.63 để biết quý vị có hội đủ điều kiện không.

Muốn biết làm thế nào để xin miễn lệ phí, xem California Civil Practice, Procedure (Thủ Tục Dân Sự Ứng Dụng tại California), nhà xuất bản West Group. Quý vị có thể xem cuốn này trong Thư Viện Luật.

Tôi làm thế nào để tống đạt cho bị đơn:

Tiến Trình Tống Đạt là gì?
Tôi làm thế nào để tống đạt cho bị đơn?
Ai có thể tống đạt cho bị đơn?
Các bằng chứng tống đạt
Tiến Trình Tống Đạt là gì:
Sau khi quý vị nộp hồ sơ kiện tụng, quý vị phải cho bị đơn biết là quý vị đang kiện họ. Thông thường, bị đơn biết về vụ kiện một thời gian dài trước khi nó bắt đầu. Hy vọng là quý vị đã trao đổi với bị đơn và tìm cách dàn xếp vụ kiện trước khi nộp hồ sơ.

Nhưng, giờ đây quý vị đã nộp hồ sơ kiện, quý vị phải chính thức báo cho bị đơn biết là quý vị đang đi kiện. Việc này được gọi là "tống đạt". Quý vị phải "tống đạt" tất cả các giấy tờ cho từng thành phần trong toàn bộ vụ kiện.

Để bắt đầu vụ kiện của mình, quý vị phải tống đạt cho bị đơn Trát Gọi Hầu Tòa, Đơn Khởi Kiện và Giấy Báo Vụ Kiện Dân Sự. Quý vị có thể tống đạt cả 3 giấy tờ này một lượt.
- Trát Gọi Hầu Tòa:
  Đây là mẫu đơn một trang. Dễ nhận ra bởi vì mẫu có ghi "GIẤY BÁO: Quý vị đang bị kiện" ở ngay đầu trang. Bấm để xem mẫu trát gọi hầu tòa (SUM-100).
- Đơn Khởi Kiện:
  Có ghi "Đơn Khởi Kiện" ở trang ngoài. Giấy này cho bị đơn biết quý vị kiện về chuyện gì. Có hai mẫu đơn khởi kiện để chọn tùy thuộc vào loại hồ sơ kiện:
1. Mẫu PLD-C-001 - Đơn Khởi Kiện--Hợp Đồng, hoặc
đầu trang ↑

Tôi làm thế nào để tống đạt cho bị đơn?

Có 3 cách "tống đạt" các giấy tờ cho bị đơn để bắt đầu vụ kiện của quý vị:

Tống Đạt Cá Nhân:
Tống đạt cá nhân có nghĩa là có người đưa Trát Gọi Hầu Tòa và Đơn Khởi Kiện cho bị đơn.
Tống đạt bằng thư:
Điều này có nghĩa là có người gửi bằng bưu điện Trát Gọi Hầu Tòa và Đơn Khởi Kiện cho bị đơn. Và,
Tống đạt bằng ấn bản:
Điều này có nghĩa là quý vị cho đăng Trát Gọi Hầu Tòa và Đơn Khởi Kiện trong nhật báo mà bị đơn có thể thường đọc nhất. Quý vị phải xin phép tòa để làm điều này. Thông thường, quý vị phải thử tống đạt cá nhân một vài lần trước.

Ghi nhớ: Quý vị không thể tự mình tống đạt cho bị đơn!

Ai có thể tống đạt cho bị đơn?

Nếu QUÝ VỊ là nguyên đơn, QUÝ VỊ không thể tống đạt cho bị đơn.

Người tống đạt có thể là:

Bạn bè,
Đồng nghiệp,
Bà con, hoặc
Bất cứ người nào trên 18 tuổi không liên hệ gì đến vụ kiện, ngoại trừ bản thân quý vị.

Quý vị không thể tự mình tống đạt cho bị đơn!

Tòa muốn quý vị dùng Tống Đạt Cá Nhân. Nó chắc chắn hơn và tòa có thể nêu các thắc mắc với người tống đạt nếu có vấn đề gì.

Người tống đạt giấy tờ có thể làm chứng là họ đã tống đạt cho bị đơn vào ngày và giờ nào. Đôi khi quý vị có thể tống đạt cho người khác thay vì cho bị đơn. Có các điều lệ đặc biệt để làm việc này. (Xem Bộ Luật Thủ Tục Dân Sự California).

Tống Đạt bằng Thư dễ dàng hơn nhiều. Nhưng, nó cũng ít chắc chắn hơn nhiều. Nó tùy thuộc vào dịch vụ gửi thư mà quý vị dùng, và quý vị không biết ai là người giao thư. Thành ra, Tòa không thể hỏi ai nếu có chuyện gì xảy ra.

Tòa không thích Tống Đạt bằng Ấn Bản như các loại tống đạt khác. Nhưng, đây vẫn là một cách tống đạt cho một người một cách hợp pháp. Quý vị phải tuân hành các điều lệ đặc biệt để tống đạt bằng ấn bản. Thông thường, quý vị phải thử dùng tống đạt cá nhân một số lần nhất định, và sau đó xin lệnh Tòa cho phép quý vị tống đạt bằng ấn bản.

Muốn biết phải tuân hành các điều lệ nào, xem:

Các bằng chứng tống đạt:
Sau khi quý vị tống đạt giấy tờ, quý vị phải nộp một Bằng Chứng Tống Đạt. Giấy này cho tòa thấy là quý vị đã tống đạt các mẫu đơn. Quý vị có thể lấy mẫu Bằng Chứng Tống Đạt tại các tiệm sách, các nhà in hoặc tại Thư Viện Luật.

Chuyện gì xảy ra nếu bị đơn không trả lời

Khi nào tôi có thể xin phán quyết bồi thường khiếm diện?
Tôi xin phán quyết khiếm diện như thế nào?
Phán quyết của Lục Sự Tòa
Phán quyết của Tòa bằng bản khai chứng thệ và phiên tòa
Khi nào tôi có thể xin phán quyết bồi thường khiếm diện?

Nói chung, bị đơn có 30 ngày để đáp ứng. Nếu bị đơn không đáp ứng đúng hạn, tòa có thể ghi nhận một phán quyết khiếm diện trong hồ sơ. Trong một vụ Chiếm Ngụ Trái Phép chỉ có thể xin được phán quyết khiếm diện để lấy lại nhà.

Quý vị phải tuân hành một số thủ tục và điền các mẫu đơn để làm việc này. Xem CCP 585 để tìm hiểu các điều lệ về khiếm diện.

Quý vị có thể xin được một phán quyết khiếm diện trong nhiều trường hợp, thí dụ như một vụ kiện đòi tiền bồi thường thiệt hại.
Nhưng, quý vị không thể xin được phán quyết khiếm diện trong các vụ kiện sau đây:
- Các vụ kiện để quyết định xem ai là chủ nhân bất động sản,
- Các vụ kiện nhỏ,
- Các vụ chiếm ngụ trái phép,
- Hủy bỏ hôn nhân, hoặc
- Hủy bỏ một công ty cổ phần.
Có những trường hợp khác mà quý vị không thể xin được phán quyết khiếm diện. Thí dụ, quý vị không thể xin một phán quyết khiếm diện đối với bị đơn đang khai phá sản, một bị đơn bần cùng đang ở tù và không có luật sư, hoặc người nào đang ở trong quân đội.

Bị đơn có thể trả lời tống đạt bằng cách ngăn cản không cho quý vị xin phán quyết khiếm diện. Bị đơn có thể nộp:
- Một mẫu đáp ứng, hoặc
- Một mẫu phủ nhận tổng quát, hoặc
- Một mẫu bác bỏ, hoặc
- Các loại đề nghị khác nhau, như một đề nghị xin chuyển tòa hoặc đề nghị bỏ đơn kiện, v.v...
Muốn tìm hiểu thêm, xem Chi Tiết về Bị Đơn: Tôi Bị Kiện Rồi, Tôi Phải Làm Sao Bây Giờ?
Tôi xin phán quyết khiếm diện như thế nào?

Nếu quý vị tống đạt cho bị đơn và họ không trả lời gì hết trong vòng 30 ngày, quý vị có thể xin phán quyết khiếm diện.

Để xin phán quyết khiếm diện, quý vị phải nộp các mẫu đơn sau:
- Request to Enter Default (Đơn Xin Ghi Nhận Phán Quyết Khiếm Diện) (Mẫu # CIV-100), và
- Proof of Service of Summons (Bằng Chứng Tống Đạt Trát Gọi Hầu Tòa) (Mẫu # POS-010), và

Phán quyết của Lục Sự Tòa:
Sau khi lục sự tòa nhận được đơn xin phán quyết khiếm diện của quý vị với các mẫu đơn đính kèm, lục sự sẽ ghi nhận phán quyết khiếm diện vào hồ sơ nếu bị đơn vẫn chưa nộp mẫu đáp ứng. Bước kế tiếp là xin một ngày cho phiên xử khiếm diện trước mặt thẩm phán.

Phán quyết của Tòa -- bằng bản khai chứng thệ và phiên tòa:
Quý vị có thể điền Request for Default Judgment (Đơn Xin Phán Quyết Khiếm Diện) của mình trên cùng một mẫu đơn như Request for Entry of Default (Đơn Xin Ghi Nhận Phán Quyết Khiếm Diện), Mẫu CIV-100.

Quan tòa ngồi xử phiên tòa xin phán quyết khiếm diện sẽ xem lại các mẫu đơn của quý vị, và nếu mọi chuyện đã hoàn tất, sẽ ban hành một phán quyết bồi thường. Phán quyết bồi thường có thể nhiều như số tiền quý vị xin, nhưng không bao giờ nhiều hơn. Đó là lý do tại sao việc thực hiện một danh sách trong đơn kiện để ghi tất cả các món tiền bồi thường quý vị đòi hoặc một bản khai các thiệt hại là điều quan trọng cần phải làm.

Tòa sẽ không cho quý vị các khoản bồi thường nếu quý vị không xin gì trong các mẫu đơn của mình.

đầu trang ↑